બાયોસેન્સ DBM લ્યુર નર ડાયમંડબેક ફૂદાંને વોટર ટી ટ્રેપમાં આકર્ષે છે. ખેતરમાં નર ઓછા થવાથી ઈંડાં ઓછાં મુકાય છે અને કોબી, ફૂલકોબી તથા નોલખોલના પાન, ગાંઠ અને ફૂલ પર હુમલો કરતી ઇયળો ઓછી થાય છે. એક લ્યુર 60 દિવસ સુધી કામ કરે છે.
લક્ષિત જીવાત
ડાયમંડબેક ફૂદું, DBM (Plutella xylostella). આ લ્યુર પુખ્ત નર ફૂદાંને આકર્ષે છે.
યોગ્ય ટ્રેપ
વોટર ટી ટ્રેપ
ખેતરમાં અસરકારક સમયગાળો
હવામાનના આધારે 60 દિવસ સુધી. લ્યુર મૂક્યા પછી 2 દિવસમાં ફૂદાંને આકર્ષવાનું શરૂ કરે છે. શ્રેષ્ઠ પરિણામ માટે 60 દિવસ પછી બદલી નાખો.
લાગુ પડતા પાકો
કોબી, ફૂલકોબી, નોલખોલ અને કોબી વર્ગના અન્ય પાકો
વાપરવાની પદ્ધતિ
સાબુવાળા પાણીથી અડધા ભરેલા વોટર ટી ટ્રેપના લ્યુર હોલ્ડરમાં એક લ્યુર મૂકો. ટ્રેપ ડાંડી પર લગાવો, આખા ખેતરમાં સરખા અંતરે ફેલાવીને, પાકની ટોચથી થોડા ઉપર.
વિશેષ માહિતી
ડાયમંડબેક ફૂદું (DBM) કોબી, ફૂલકોબી અને નોલખોલની સૌથી વધુ નુકસાન કરતી જીવાતોમાંની એક છે. નાની ઇયળો પાનની નીચેની બાજુએ ખાય છે અને પાતળા, આરપાર દેખાય તેવા ડાઘ પાડે છે. મોટી ઇયળો પાનમાં કાણાં પાડે છે અને ગાંઠ તથા ફૂલ ખાય છે, જેનાથી ઉત્પાદન અને બજારભાવ બંને ઘટે છે. ગરમ હવામાનમાં DBM 2 થી 3 અઠવાડિયામાં એક આખી પેઢી પૂરી કરી લે છે, તેથી તેની સંખ્યા ઝડપથી વધે છે. તે ઘણી સામાન્ય જંતુનાશક દવાઓ સામે પ્રતિકારક પણ બની ગઈ છે, એટલે એકલા છંટકાવથી ઘણી વાર તેનું નિયંત્રણ થતું નથી.
બાયોસેન્સ DBM લ્યુર પુખ્ત ફૂદાં પર અસર કરે છે, આગળના ઈંડાં મુકાય તે પહેલાં. તે નર ફૂદાંને વોટર ટી ટ્રેપમાં ખેંચે છે, જ્યાં તેઓ સાબુવાળા પાણીમાં ડૂબી જાય છે. તેનો ઉપયોગ બે રીતે કરો:
• મોનિટરિંગ: ટ્રેપથી ખબર પડે છે કે DBM ફૂદાં ક્યારે આવ્યાં અને તેમની સંખ્યા કેટલી ઝડપથી વધી રહી છે, જેથી છંટકાવ યોગ્ય સમયે ગોઠવી શકાય
• મોટા પાયે ટ્રેપિંગ: વધુ સંખ્યામાં ટ્રેપ લગાવવાથી ખેતરમાંથી ઘણા નર દૂર થાય છે. ઓછી માદાઓનું સંવનન થાય છે, ઓછાં ઈંડાં મુકાય છે અને પાક પર ઓછી ઇયળો પહોંચે છે
જીવાતનો હુમલો શરૂ થાય ત્યારથી વાપરવામાં આવે તો તે DBM નો વધારો અને પાકનું નુકસાન ઘટાડે છે, જંતુનાશક છંટકાવની જરૂર ઓછી કરે છે અને ઉત્પાદન તથા ગાંઠ અને ફૂલની ગુણવત્તા સુધારે છે.
પ્રમાણ
• દરેક ટ્રેપ દીઠ 1 લ્યુર
• મોનિટરિંગ: એકર દીઠ 10-15 ટ્રેપ
• મોટા પાયે ટ્રેપિંગ: એકર દીઠ 15-30 ટ્રેપ
• જીવાતનો હુમલો શરૂ થાય ત્યારે ટ્રેપ લગાવો. જ્યાં દર સિઝનમાં DBM દેખાય છે ત્યાં રોપણી પછી તરત જ લગાવો
કાર્ય કરવાની રીત
માદા DBM ફૂદાં જાતીય ફેરોમોન છોડે છે, જે એક કુદરતી ગંધ છે અને નરને સંવનન માટે બોલાવે છે. બાયોસેન્સ DBM લ્યુર આ ગંધની પ્રયોગશાળામાં બનાવેલી નકલ ધીમે ધીમે અને સતત છોડે છે, સાથે કોબી કુળના છોડની લીલા પાન જેવી ગંધ પણ છોડે છે, જે આકર્ષણ વધારે છે. નર ફૂદાં ગંધ પાછળ વોટર ટી ટ્રેપમાં આવે છે, સાબુવાળા પાણીમાં પડે છે અને ડૂબી જાય છે. ખેતરમાં નર ઓછા રહેવાથી ઘણી માદા સંવનન વગરની રહે છે. ફળદ્રુપ ઈંડાં ઓછાં મુકાય છે અને ઇયળોની આગામી પેઢી નાની રહે છે. દરેક જીવાત પોતાના ફેરોમોન પર જ પ્રતિભાવ આપે છે, તેથી આ લ્યુર ફક્ત DBM માટે છે અને મધમાખી કે કુદરતી દુશ્મન કીટકોને નુકસાન કરતું નથી.
વાપરવાની રીત
1. વોટર ટી ટ્રેપને અડધું પાણીથી ભરો અને તેમાં થોડો સાબુ અથવા ડિટર્જન્ટ ભેળવો. સાબુથી પકડાયેલાં ફૂદાંને ડૂબી જવામાં મદદ મળે છે
2. લ્યુરનું પાઉચ ઉપયોગના સમયે જ ખોલો. લ્યુરને લ્યુર હોલ્ડરમાં મૂકો અને લ્યુર કેસથી બંધ કરો. ધ્યાન રાખો કે લ્યુર પાણીને અડે નહીં
3. ટ્રેપને વાંસ અથવા લાકડાની ડાંડી સાથે 1-2 ફૂટની ઊંચાઈએ બાંધો, જેથી તે પાકની ટોચથી થોડું ઉપર રહે. પાક વધે તેમ ટ્રેપને ઊંચું કરો
4. ડોઝ મુજબ ટ્રેપ આખા ખેતરમાં સરખા અંતરે ફેલાવો
5. ટ્રેપ નિયમિત તપાસો. પકડાયેલાં ફૂદાં કાઢી નાખો, પાણી ગંદું થાય ત્યારે બદલો અને આખી સિઝન ટ્રેપને સાબુવાળા પાણીથી અડધું ભરેલું રાખો
6. મોનિટરિંગ માટે, દરેક તપાસ વખતે પકડાયેલાં ફૂદાં ગણો અને સંખ્યા લખી રાખો. જો સંખ્યા વધતી જાય, તો પાકમાં ઇયળો માટે તપાસ કરો અને નિયંત્રણના પગલાં ગોઠવો
7. શ્રેષ્ઠ પરિણામ માટે 60 દિવસ પછી લ્યુર બદલો
લાભો
• DBM ના હુમલાની વહેલી ચેતવણી આપે છે, જેથી છંટકાવ યોગ્ય સમયે કરી શકાય
• નર ફૂદાંને સંવનન પહેલાં પકડી લે છે, જેનાથી ઈંડાં મૂકવાનું અને આગામી પેઢીમાં ઇયળોની સંખ્યા ઘટે છે
• જ્યાં DBM જંતુનાશક સામે પ્રતિકારક બની ગઈ હોય ત્યાં પણ કામ કરે છે, કારણ કે તે ઝેરથી નહીં, ગંધથી કામ કરે છે
• રાસાયણિક જંતુનાશક છંટકાવની જરૂર ઘટાડે છે અને સંકલિત જીવાત નિયંત્રણ (IPM) માં સારી રીતે બંધબેસે છે
• પાન, ગાંઠ અને ફૂલનું રક્ષણ કરે છે, જેનાથી પાકની ગુણવત્તા અને ઉત્પાદન સુધરે છે
• ઉપજ પર કોઈ અવશેષ છોડતું નથી, કારણ કે લ્યુર ટ્રેપની અંદર રહે છે અને પાક પર ક્યારેય છાંટવામાં આવતું નથી
• ફક્ત DBM માટે ખાસ છે. મધમાખી, કુદરતી દુશ્મન કીટકો અને પર્યાવરણ માટે સલામત
• વાપરવામાં સરળ: મિશ્રણ કે છંટકાવ નહીં, અને એક લ્યુર 60 દિવસ સુધી ચાલે છે
ખાસ નોંધ
• લ્યુર ફક્ત વોટર ટી ટ્રેપમાં જ વાપરો
• લ્યુર ટ્રેપમાં મૂકતાં પહેલાં જ પાઉચ ખોલો અને લ્યુર તરત જ વાપરો
• લ્યુર હાથમાં લેતાં પહેલાં હાથ ધોઈ લો. જુદી જુદી જીવાતોના લ્યુર એકસાથે ન સંભાળો, કારણ કે તેમની ગંધ ભળી જઈને પકડાતી સંખ્યા ઘટાડી શકે છે
• લ્યુરને પાણી અને રસાયણોથી દૂર રાખો. તેને જંતુનાશક કે ખાતર સાથે ભેળવશો નહીં, અને ટ્રેપ કે લ્યુર પર કંઈ છાંટશો નહીં
• વાપર્યા વગરના લ્યુર તેમના સીલબંધ પાઉચમાં ઠંડી, સૂકી જગ્યાએ, સીધા તડકાથી દૂર રાખો
• શેલ્ફ લાઇફ: બનાવ્યાની તારીખથી 12 મહિના
• વપરાયેલા લ્યુર અને પકડાયેલાં ફૂદાં ખેતરથી દૂર નાશ કરો, કારણ કે વપરાયેલા લ્યુરમાંથી હજુ થોડી ગંધ નીકળે છે
• લ્યુરનું પરિણામ અને ખેતરમાં ટકવાનો સમય તાપમાન, પવન અને વરસાદ પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે
• લ્યુર બાળકો, પાલતુ પ્રાણીઓ, ખોરાક અને પશુઆહારથી દૂર રાખો