કૃષિ વાર્તાકૃષિ જાગરણ
કૃષિ ક્ષેત્રે સરકારની યોજનાઓ: ખેડૂતોની આવક બમણી કરવા માટે !
ખેડુતોએ દિલ્હીની સરહદો પર કૃષિ કાયદાઓ વિરુદ્ધ આંદોલન શરૂ કર્યું છે. આ આંદોલન સરકાર દ્વારા પસાર કરાયેલા ત્રણ કૃષિ કાયદાઓને રદ કરવા માટે કરવામાં આવી રહ્યું છે. ખેડુતોના કૃષિ કાયદામાં એમએસપી, મંડી અને કોન્ટેક્ટ ફાર્મિંગ ના મુદ્દા પર કેટલીક સમસ્યાઓ છે, જે અમુક અંશે વાજબી પણ છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સતત ખેડૂતોની અવગણના કરવાનો આરોપ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે. પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી ઘણી યોજનાઓ છે, જેમાં ખેડૂત લાભ લઈ શકે છે અને તેનો લાભ બમણો કરી શકે છે. આ યોજનાઓ વડા પ્રધાન મોદીના સંકલ્પને પૂર્ણતા તરફ લઇ જવા માટે બનાવવામાં આવી છે જેથી 2022 સુધીમાં ખેડૂતોની આવક બમણી કરી શકાય. તો ચાલો જાણીએ ખેડુતો માટે શરૂ કરાયેલ કેટલીક કૃષિ યોજનાઓ વિશે ... 1. પ્રધાનમંત્રી પાક વીમા યોજના (Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana) પ્રધાનમંત્રી પાક વીમા યોજના (પીએમએફબીવાય) નો મુખ્ય ઉદ્દેશ કુદરતી આફતોથી થતા આર્થિક નુકસાનથી બચાવવાનો છે. આ કુદરતી આફતો દુષ્કાળ, પૂર, ભૂસ્ખલન, જંતુ રોગ, કરા, કુદરતી અગ્નિ અને ઉભા પાકમાં કરા વગેરે છે. આ કુદરતી આપત્તિઓથી બચવા માટે, ખેડૂતો તેમના પાકનો વીમો કરાવી શકે છે. આ યોજના પાકની વાવણીથી લઈને લણણી પછીની તમામ પ્રવૃત્તિઓ દરમ્યાન પાકની કુદરતી આફતોને નુકસાન થાય તો સલામતીની બાંયધરી પૂરી પાડે છે. આ યોજના ખેતર આધારિત નુકસાન હોવા છતાં પણ ક્ષેત્ર-આધારિત નુકસાન ઉપરાંત વળતર આપવા માટે બનાવવામાં આવી છે. જો પ્રાકૃતિક આગ, વીજળી, તોફાન, કરા, ચક્રવાત, વાવાઝોડા, પૂર, જળસ્તર, ભૂસ્ખલન, દુષ્કાળ, જીવતો નો ઉપદ્રવ, રોગ વગેરે જેવા અનિવાર્ય કારણોને લીધે જો સૂચિત વિસ્તાર પર ઉભા પાકનો નાશ થાય છે, તો ઉપજની ખોટ સામે તે આખા વિસ્તારના વીમાદાતા ખેડુતો વીમા દાવાની હકદાર છે. 2. પ્રધાનમંત્રી કિસાન નિધિ યોજના (PM-Kisan Samman Nidhi) આ યોજના કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વર્ષ 2018 માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના અંતર્ગત દર વર્ષે 6000 રૂપિયા ખેડુતોને ઓછામાં ઓછી આવક સપોર્ટ તરીકે આપવામાં આવી રહ્યા છે. આને કારણે દેશના લગભગ 12 કરોડ નાના અને સીમાંત ખેડુતોને આ રકમ મળી રહી છે. તાજેતરમાં સરકારે કિસાન સન્માન નિધિ યોજનાનો સાતમો હપ્તો આપવાની તૈયારી કરી લીધી છે. જે 1 ડિસેમ્બરથી ખેડૂતોના ખાતામાં આવવાનું શરૂ થશે. છેલ્લા 23 મહિનામાં, મોદી સરકારે સીધા બેનિફિટ ટ્રાન્સફર દ્વારા આશરે 11.17 કરોડ ખેડુતોના બેંક ખાતાઓમાં 95 કરોડ રૂપિયાથી વધુની સહાય આપી છે. આ યોજના હેઠળ ખેડૂતને દર વર્ષે બે હજારના ત્રણ હપ્તામાં 6000 રૂપિયા આપવામાં આવે છે. પહેલા તે ખેડુતોને જ મળતો હતો જેની પાસે 2 હેક્ટરમાં ખેતીલાયક જમીન હતી, પરંતુ હવે આ નિયમ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો છે. 3. નીમ કોટેડ યુરિયા (Neem Coated Urea) યુરિયા માટે દેશના ખેડુતોને ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. યુરિયાની દાણચોરી અને બ્લેક માર્કેટિંગને રોકવા માટે કેન્દ્ર સરકારે 2015 માં યુરિયાને 100% લીમડાનો કોટેડ બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. વર્ષ 2015 માં, સરકારે દેશમાં યુરિયાના સમગ્ર ઉત્પાદન માટે લીમડાનો કોટ બનાવવો ફરજિયાત બનાવ્યો હતો, જે લીમડાના કોટિંગ યુરિયા સાથે ઓદ્યોગિક ઉપયોગ અને બ્લેક માર્કેટિંગને અટકાવે છે. 4. પ્રધાનમંત્રી કિસાન માનધન યોજના (Prime Minister Kisan Maandhan Yojana) સપ્ટેમ્બર 2019 માં, કેન્દ્રએ ભારતના નાના અને સીમાંત ખેડુતો માટે પેન્શન યોજના શરૂ કરી હતી. આ પેન્શન યોજના હેઠળ આશરે 5 કરોડ સીમાંત ખેડુતોને 60 વર્ષની વય પછી દર મહિને ઓછામાં ઓછા ત્રણ હજાર રૂપિયા પેન્શન મળશે. તે 18 થી 40 વર્ષની વયમર્યાદા સાથે અરજી કરવા પાત્ર છે. આ યોજના હેઠળ, ખેડુતોએ 60 વર્ષની વય સુધી પેન્શન ફંડમાં 55 થી 200 રૂપિયા માસિક ફાળો આપવો પડશે. અત્યાર સુધીમાં આશરે 20 લાખ ખેડુતો આ યોજના સાથે જોડાયેલા છે. 5. પ્રધાનમંત્રી કૃષિ સિંચાઇ યોજના (Pradhan Manti Krishi Sinchayee Yojana) આ યોજના 1 જુલાઈ, 2015 ના રોજ શરૂ કરવામાં આવી હતી. પ્રધાનમંત્રી કૃષિ સિંચાય યોજનાનો ધ્યેય એ છે કે દરેક ખેતરમાં પાણી પુરૂ પાડવા માટે સિંચિત વિસ્તારનો વ્યાપ વધારવો અને પાણીના વપરાશની કાર્યક્ષમતા વધારવી અને ડ્રોપ દીઠ વધુ પાક મળે. આ લક્ષ્ય સ્રોત બનાવટ, વિતરણ, વ્યવસ્થાપન, અમલીકરણ અને વિસ્તરણ પ્રવૃત્તિઓ પર સર્વગ્રાહી રીતે કરવામાં આવી રહ્યું છે. કૃષિ, જળ સંસાધન અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય સંયુક્ત રીતે આ યોજનાનો અમલ કરી રહ્યું છે. 6.રાષ્ટ્રીય કૃષિ બજાર (e-NAM) વડા પ્રધાન દ્વારા 14 એપ્રિલ 2016 ની રાષ્ટ્રીય કૃષિ બજાર યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી. રાષ્ટ્રીય કૃષિ બજાર એ રાષ્ટ્રીય કક્ષાના ઇલેક્ટ્રોનિક પોર્ટલ આધારિત બજાર છે, જે ભારત સરકારના કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું છે. આનાથી ખેડુતોને તેમનું ઉત્પાદન વેચવાનું પારદર્શક મંચ મળે છે. આ યોજના ખેડૂતોના ઇલેક્ટ્રોનિક વેપાર માટે ઓનલાઇન પોર્ટલ પ્રદાન કરે છે. તે સંપૂર્ણપણે પારદર્શક છે અને તેમાં ખેડૂતોને તેમના ઉત્પાદન માટે સૌથી વધુ સ્પર્ધાત્મક ભાવ પ્રદાન કરવાની સિસ્ટમ છે. સંદર્ભ : કૃષિ જાગરણ આપેલ માહિતી ને લાઈક 👍કરી વધુ ને વધુ મિત્રો સાથે અવશ્ય શેર કરો.
29
0
અન્ય લેખો