किसान कृषि योजनाप्रधानमंत्री पिक विमा योजना
प्रधानमंत्री पीक विमा योजना काय आहे?
योजनेचे तपशील आणि अर्हता प्रधानमंत्री पीक विमा योजना काय आहे? प्रधानमंत्री पीक विमा योजना ही पंतप्रधान नरेंद्र मोदीच्या नेतृत्वाखालील NDA सरकारने सुरु केलेली एक पीक विमा योजना आहे. ही योजना जास्त पाऊस, इतर नैसर्गिक संकटे, कीड किंवा रोग यांनी पिके नष्ट होण्याच्या घटनेत शेतकऱ्यांच्या आर्थिक गरजा भागवण्यासाठी सुरु करण्यात आली आहे. प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेची अंमलबजावणी रू. 17,600 कोटीच्या निधीतून केली जाईल.
योजनेचे उद्दिष्ट शेतकऱ्यांना कठीण परिस्थितीत विम्याचे संरक्षण आणि आर्थिक आधार देणे असे आहे. नव्या योजनेत, आधीच्या पीक विमा योजनेतील त्रुटींची योग्य प्रकारे काळजी घेण्यात आली आहे. या योजनेबरोबर, शेतकऱ्यांच्या हितासाठी केंद्र सरकारने इतर अनेक पुढाकार सुरु केले आहेत. सरकारच्या अनुदानावर कोणतीही मर्यादा नाही. जरी उरलेला हप्ता 90% असेल तरी तो सरकार भरेल. आधी, हप्त्याचा जास्तीत जास्त दर निर्धारीत करण्याची तरतूद होती परिणामी शेतकऱ्यांना कमी दाव्यांचे पैसे देण्यात आले. हप्त्याच्या अनुदानापोटी सरकारचे खर्च होणारे पैसे मर्यादित ठेवण्यासाठी ही जास्तीत जास्त मर्यादा घालण्यात आली होती. आता ही मर्यादा काढून टाकण्यात आली आहे आणि कोणतीही कपात न करता शेतकऱ्यांना विम्याच्या संपूर्ण रकमेचे पैसे मिळतील. प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेची उद्दिष्टे: 1) अधिसूचित केलेल्या पिकांपैकी कोणत्याही पिकाचे नैसर्गिक संकट, कीड आणि रोग यामुळे नुकसान झाले तर शेतकऱ्यांना विम्याचे संरक्षण आणि आर्थिक मदत पुरवणे. 2) शेतकरी शेती करणे चालू ठेवतील, याची खात्री करण्यासाठी शेतकऱ्यांचे उत्पन्न स्थिर करणे. 3) नाविन्यपूर्ण आणि आधुनिक कृषी पद्धतींचा अवलंब करण्यास शेतकऱ्यांना प्रोत्साहन देणे. 4) कर्जाचा प्रवाह कृषी क्षेत्राकडे येईल, याची खात्री करणे. प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेची अंमलबजावणी विमा कंपन्यांनी निवडलेल्या बहु-एजन्सी फ्रेमवर्ककडून कृषी, सहकार आणि शेतकरी कल्याण विभागाच्या (DAC&FW), कृषी, आणि शेतकरी मंत्रालयाच्या कृषी, सहकार आणि शेतकरी कल्याण तसेच भारत सरकारच्या (GOI) एकूण मार्गदर्शन आणि नियंत्रणाखाली केली जाईल. प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेचा हप्ता: प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेच्या अंतर्गत असलेला हप्ता आधीच्या सरकारच्या किंवा खाजगी पीक विमा योजनांपेक्षा बराच कमी आहे. खरीप पिकांच्या हप्त्याची रक्कम विम्याच्या रकमेच्या 2 टक्के आणि रब्बी पिकांसाठी विम्याच्या रकमेच्या 1.5 टक्के आहे. खरीप आणि रब्बीमध्ये भारतात लावली जाणारी बरीचशी अन्नधान्य पिके आणि तेल पिके समाविष्ट होतात. व्यावसायिक किंवा फळ पिकांसाठी (कपाशीसह) हप्ता एका वर्षासाठी 5 टक्के इतका ठरवण्यात आला आहे. कव्हर केले जाणारे धोके: उत्पन्नाचे नुकसान ( उभी पिके, अधिसूचित क्षेत्राच्या आधारावर): ‘सर्वसमावेशक नुकसान विमा’ पुढील न टाळता येणाऱ्या धोक्यांमुळे होणाऱ्या उत्पन्नाच्या नुकसानाचे संरक्षण करण्यासाठी पुरवला जातो. 1) नैसर्गिक आग आणि वीज 2) वादळ, गारपीट, चक्रीवादळ,तुफान, मोठे वादळ, हरीकेन, टोर्नाडो इ. 3) पूर, जलमयता आणि दरड कोसळणे 4) दुष्काळ, अवर्षण 5) किडी/रोग इ. प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेतून वगळलेल्या गोष्टी: खालीलपैकी कोणत्याही कारणाने पिकांचे नुकसान झाल्यास विम्याचे संरक्षण लागू होणार नाही. 1) युध्द आणि नातेवाईकांकडून आलेली संकटे 2) आण्विक धोके 3) दंगे 4) दुर्भावपूर्ण भावनेने केलेले नुकसान 5) चोरी किंवा शत्रुत्वाचे कृत्य 6) पाळीव किंवा जंगली जनावरांनी चरले तर आणि/किंवा नुकसान केले तर प्रधानमंत्री पीक विमा योजना 13 जानेवारी 2016 रोजी सुरु करण्यात आली आणि 2016 खरीप हंगामापासून अंमलबजावणी सुरु करण्यात आली. योजनेबद्दलचे संपूर्ण तपशील खालील दुव्यावर पाहता येतील. http://agricoop.nic.in/imagedefault/whatsnew/sch_eng.pdf
80
4
इतर लेख