AgroStar Krishi Gyaan
Pune, Maharashtra
19 Aug 19, 10:00 AM
ਸਲਾਹਕਾਰ ਲੇਖਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਸਮਰਪਣ
ਮਸ਼ਰੂਮ ਦੀ ਖੇਤੀ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਮਸ਼ਰੂਮ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁਣੇ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਹੁੰਚ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ੂਗਰ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ਰੂਮ ਖਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕੈਲੋਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਆਇਰਨ, ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੋਜ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਸ਼ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ 'ਐਂਟੀ-ਵਾਇਰਲ' ਅਤੇ 'ਐਂਟੀ-ਕੈਂਸਰ' ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਬਟਨ, ਮੱਸਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ 1) ਚੋਕਰ ਭਿਉਣਾ: ਮਸ਼ਰੂਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਝੋਨੇ ਦੀ ਤੂੜੀ, ਕਣਕ ਦੀ ਪਰਾਲੀ, ਜਵਾਰ, ਘਾਹ, ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੀ ਛਾਣ, ਨਾਰਿਅਲ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਗੰਨੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਤੂੜੀ ਦੀ ਪਰਤ ਲਗਭਗ 2-3 ਸੈਮੀ ਲੰਬੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਕੇ 10-12 ਘੰਟੇ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਚੋਕਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੀਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕੀਟਾਣੂਮੁਕਤ ਕਰਨ ਲਈ 1 ਘੰਟੇ ਲਈ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। 2) ਬੀਜ ਬੀਜਣਾ: ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਬੈਗ ਵਿੱਚ ਚੋਕਰ ਦੀ ਪਰਤ ਵਿਛਾਓ, ਲਗਭਗ ਦੋ ਤੋਂ ਢਾਈ ਇੰਚ ਚੌੜੀ। ਫਿਰ ਪਹਿਲੀ ਪਰਤ ਉੱਤੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ ਜਾਣਗੇ। ਫਿਰ, ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਚੌਕਰ ਦੀ ਪਰਤ ਬਿਛਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢੋ, ਅਤੇ ਬੈਗ ਭਰ ਲਵੋ। ਬੀਜਣ ਵੇਲੇ ਗਿੱਲੇ ਚਿੱਕੜ ਤੇ 5% ਲਗਾਓ। ਚੋਕਰ ਨੂੰ ਦਬਾਓ ਅਤੇ ਬੈਗ ਭਰਨ ਵੇਲੇ ਇਸਨੂੰ ਭਰ ਦਵੋ। ਥੈਲੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੋ ਅਤੇ ਸੂਈ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਸੂਈ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ 25-30 ਸੁਰਾਖ ਕਰੋ। 3) ਹੈਚਿੰਗ: ਕਾਈ ਦੀ ਵਾਧੇ ਲਈ ਗਰਮੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਬੀਜ ਬੀਜੇ ਹੋਏ ਬੈਗਾਂ ਨੂੰ ਕੀਟਾਣੂਮੁਕਤ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ 22 ਤੋਂ 26 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 4) ਬੈਗ ਹਟਾਉਣਾ: ਜਦੋਂ ਕਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਗ ਚਿੱਟਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਲੇਡ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਰੈਕ 'ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਹਵਾ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ ਕਰੋ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬੈਗ ਵੱਟ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਪਰੇਅ ਕਰਨ ਲਈ ਸਪਰੇਅ ਪੰਪ ਜਾਂ ਹੈਂਡ ਸਪਰੇਅ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 5) ਵਾਢੀ: ਮਸ਼ਰੂਮਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਾਧਾ ਬੈਗ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਤੋਂ 4-5 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਮਸ਼ਰੂਮਾਂ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਤੋਂ ਵਟਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ਰੂਮਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਡ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਡੇਢ ਇੰਚਾਂ ਤੋਂ ਰਗੜੋ। ਦੂਜੇ ਪੌਦਾ ਵਾਧਾ 10 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਲੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਫਸਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਮੂਹ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਬੈਡ (ਬੈਗ) ਤੋਂ 900 ਤੋਂ 1500 ਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਗਿੱਲੇ ਮਸ਼ਰੂਮ ਦੀ ਕਟਾਈ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਬੈਡ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਖਾਦ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੋਤ: ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਸਮਰਪਣ
ਜੇਕਰ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਧੀਆ ਲਗੀ, ਤਾਂ ਫੋਟੋ ਦੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਉਪਰ ਕੀਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਵਿਕਲਪ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਿਸਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ।
365
1