Looking for our company website?  
AgroStar Krishi Gyaan
Pune, Maharashtra
26 Sep 19, 10:00 AM
ਗੁਰੂ ਗਿਆਨଏଗ୍ରୋଷ୍ଟାର ଏଗ୍ରୋନୋମୀ ସେଣ୍ଟର ଅଫ ଏକ୍ସଲେନ୍ସ
ਆਪਣੀ ਅਰੰਡੀ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਸੇਮਿਲੂਪਰ ਅਤੇ ਪੱਤੀ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਸੂੰਡੀ ਤੋਂ ਬਚਾਓ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰੰਡੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਸਲ ਕੁਝ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਮੂੰਗਫਲੀ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਵਿਚ ਅੰਤਰ-ਫਸਲੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਊਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਚੂਸਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੈਮੀਲੂਪਰ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਸੂੰਡੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਰਕੰਡੀ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੈਰਟਰ ਸੈਮੀਲੂਪ
ਰ ਪੌਦੇ ਤੇ ਮੰਡਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਰਧ-ਲੂਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ "ਸੈਮੀਲੂਪਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਈ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ /ਚਟਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਲਾਰਵੇ ਐਪੀਡਰਰਮਲ ਪਰਤ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਡੂ ਸੂੰਡੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੋਨਿਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੋਂ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਮੱਧ ਪੱਧਰੀ ਅਤੇ ਡੰਡੀ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲਚੀ ਫੀਡਰ ਕੈਟਰਪਿਲਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਆਬਾਦੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਕੈਸਟਰ ਕੈਪਸੂਲ ਵਿਚ ਸਪਾਈਕ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕੈਟਰਪਿਲਰ ਦੀ ਬਾਲਗ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਸੈੱਲ ਦੇ ਸਤ ਨੂੰ ਚੂਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਬੇਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਕੇਟਰਪਿਲਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪੜਾਅ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਸਤਹ ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਐਪੀਡਰਮਲ ਪਰਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਪਰਲੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਅਰਧ-ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਚਟਾਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਨਤ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਲਾਰਵਾ ਫੈਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਤੇ, ਚੋਟੀ ਦੀ ਕਲੀ ਅਤੇ ਕੈਪਸੂਲ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਕੀਕ੍ਰਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ: • ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਗਸਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਦੌਰਾਨ ਬੀਜੀ ਗਈ ਫਸਲ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਲੂਪਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। • ਸੈਮੀਲੂਪਰ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਕੈਟਰਪਿਲਰ ਦੇ ਪਤੰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹਲਕਾ ਜਾਲ ਲਗਾਓ। • ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਸੂੰਡੀ ਦੇ ਬਾਲਗ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਵਿਚ 5-6 ਫੇਰੋਮੋਨ ਜਾਲ ਲਗਾਓ। • ਪੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਕੈਟਰਪਿਲਰ ਦੀਆਂ ਮਾਦਾ ਕੀੜੇ ਦੁਆਰਾ ਜਣੇ ਪਹਿਲੇ ਇੰਸਟਾਰ ਲਾਰਵੇ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਵਾਲੇ ਅਰੰਡੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ। • ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕੈਸਟਰ ਸੈਮੀਲੂਪਰ ਤੋਂ ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸੂੰਡੀ ਦੇ ਲਾਰਵੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ (ਹੱਥ ਚੁੱਕਣਾ) ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ। • ਬੈਸਿਲਸ ਥੂਰਿੰਜੇਨਸਿਸ (ਬੈਕਟੀਰਿਆ ਆਧਾਰਤ ਪਾਉਡਰ) @ 1-1.5 ਕਿਲੋ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਪਰੇਅ ਕਰੋ। • ਪੱਤੀ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਸੂੰਡੀ ਦੇ ਨਿਉਕਲੀਅਰ ਪਾਲੀਹੇਡ੍ਰੋਸਿਸ ਵਾਇਰਸ (SNPV) @250 LU ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਪਰੇਅ ਕਰੋ। • ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀ ਅਰੰਡੀ ਦੇ ਸੈਮੀਲੂਪਰ ਲਾਰਵੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਖੇਤ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ। • ਨੀਮ ਦੇ ਬੀਜ ਦਾ ਕਰਨਲ ਸਸਪੇਂਸ਼ਨ @ 5% ਜਾਂ ਨੀਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦਾ ਅਰਕ @ 10% ਜਾਂ ਨੀਮ ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਘੋਲ @ 10 ਮਿਲੀ (1% EC) ਤੋਂ 40 ਮਿਲੀ (0.15% EC) ਪ੍ਰਤੀ 10 ਲੀਟਰ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਪਰੇਅ ਕਰੋ। • ਸਿਰਫ ਕੈਸਟਰ ਦੇ ਸੇਮੀਲੂਪਰ ਦੇ 4 ਪ੍ਰਤੀ ਪੌਦੇ ਦੇ ਅਨੂਪਾਤ ਵਿਚ ਆਬਾਦੀ ਵੱਧਣ ਤੇ ਹੀ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਸਪਰੇਅ ਕਰੋ। ਡਾ. ਟੀ. ਐਮ. ਭਰਪੋਦਾ, ਸਾਬਕਾ ਕੀਟ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਬੀ ਏ ਕਾਲਜ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰ, ਅਨੰਦ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਆਨੰਦ- 388 110 (ਗੁਜਰਾਤ ਭਾਰਤ) ਜੇਕਰ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਧੀਆ ਲਗੀ, ਤਾਂ ਫੋਟੋ ਦੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਉਪਰ ਕੀਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਵਿਕਲਪ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਿਸਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ।
155
4