AgroStar Krishi Gyaan
Pune, Maharashtra
23 May 19, 10:00 AM
ਗੁਰੂ ਗਿਆਨGOI - Ministry of Agriculture & Farmers Welfare
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਫਾਲ ਦੁਆਰਾ ਆਰਮੀਵੋਰਮ ਵਾਰੇ ਸਲਾਹ
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ, ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੱਕੀ ਵਿਚ ਫਾਲ ਆਰਮੀਵਾਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਕਦਮ ਸੁਝਾਏ ਹਨ। ਹਮਲਾਵਰ ਕੀੜੇ, ਫਾਲ ਆਰਮੀਵੋਰਮ ਮੱਕੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੀੜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਰ ਨਾਲ ਬਿਜਾਈ ਹੋਏ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪੱਕਣ ਵਾਲੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡਜ਼ ਦੀ ਫਾਲ ਆਰਮੀਵੋਰਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਫਾਲ ਆਰਮੀਵੋਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਉਤੇ ਚਾਰੇ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਕੋਬਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਲਈ ਫਾਲ ਆਰਮੀਵੋਰਮ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਨੂਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਫਾਲ ਆਰਮੀਵੋਰਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਪਹਿਲੇ ਇਨਸਟਾਰ ਲਾਰਵਾ ਵਾਲੇ ਪੜਾਅ ਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਇਕਵਾਰ ਇਹ ਕੋਬ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਕੀੜੇ 100 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੱਕੀ (ਕਈ ਅਨਾਜ ਦੀ ਫਸਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪੌਦਿਆਂ) ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਾਲ ਆਰਮੀਵੋਰਮ ਅਮੇਰਿਕਾ ਦੇ ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ (ਉਸ਼ਣ ਕਟੀਬੰਧੀ) ਅਤੇ ਸਬਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਆਇਹਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਹ ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਨਾਇਜੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਿਵਾਮੋਗਾ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੱਧ-ਮਈ 2018 ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਾਕੀ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਚਾਰਾ ਲੱਭਣ ਵਾਲੀ ਖਾਊ ਮੱਕੀ ਕੋਬ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ, ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ, ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਜੁਤਾਈ ਨਾਲ, ਖੂੰਖਾਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਪਿਉਪਾ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ FAW ਦੇ ਬਾਕੀ ਪੜਾਅ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਦੀ ਉਪਯੁਕਤ ਪਲਸ ਫਸਲ ਨਾਲ ਮੱਕੀ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਮੱਕੀ +ਅਰਹਰ/ਕਾਲਾ ਚੰਨਾ/ਹਰਾ ਚੰਨਾ)। ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ, 5 ਫਿਰੋਮੋਨ ਜਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਲਗਾਓ। ਹਫਤਾਵਾਰ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ਜਾਂ 3 ਮਹੀਨੇ/ਜਾਲ ਦੇ ਫੰਦੇ ਦੀ ਚਾਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਟ੍ਰਿਕੋਗ੍ਰਾਮਾ ਪ੍ਰੋਟਿਓਸਮ ਜਾਂ ਟੇਲਿਨੋਮਸ ਰੀਮਸ @ 50,000 ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਛੱਡਣਾ। ਲਪੇਟਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਵਾਂਗ 15-20 ਅੰਤਰਾਲਾਂ ਤੇ ਮੇਟਾਰੀਜਿਅਮ ਐਨੀਸੋਪਲਾਇ ਪਾਉਡਰ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ @ 75g ਜਾਂ ਬੈਸਿਲਸ ਥੂਰਿੰਜਿਨੇਸਿਸ ਵਾਰ. ਕੁਰਸਟਾਕੀ @ 30 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ 15 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਲਗਾਉਣਾ।
ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ, ਬੀਜ ਦਾ ਉਪਚਾਰ ਸਯਾੰਤ੍ਰਾਨਿਲੀਪਰੋਲ 19.8% + ਥਿਏਮੇਥੋਕਸੈਮ 19.8% @ 4 ਮਿਲੀਲੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਬੀਜ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੌਦੇ ਦੇ ਅੰਕੁਰਣ ਵੇਲੇ NSKE 5% /ਐਜਾਡਿਰੇਚਿਨ 1500ppm @ 5 ਮਿਲੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਰੇਅ ਕਰੋ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਵੋਰਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਐਮਾਮੈਕਟੀਨ ਬੇਂਜੋਏਟ @) 0.4 g/l of ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਸਪਿਨੋਸੈਡ @ 0.3 ml/l ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਥਿਏਮੇਥੋਕਸੈਮ 12.6%+ ਲੈਂਬਡਾ ਸਯਾਲੋਥ੍ਰਿਨ 9.5% @ 0.5 ml/l ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਕਲੋਰੈਂਤ੍ਰਾਨਿਲੀਪਰੋਲ 18.5% SC @ 0.3 ml/l ਪਾਣੀ ਸਪਰੇਅ ਕਰੋ। ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਤੋਂ ਹੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਲੈਣ। ਸਰੋਤ: ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਜੇਕਰ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਧੀਆ ਲਗੀ, ਤਾਂ ਫੋਟੋ ਦੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਉਪਰ ਕੀਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਵਿਕਲਪ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਿਸਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ।
144
17