AgroStar Krishi Gyaan
Pune, Maharashtra
21 Nov 19, 10:00 AM
गुरु ज्ञानअॅग्रोस्टार अॅग्रोनॉमी सेंटर ऑफ एक्सीलेंस
विष आमिषाने लष्करी अळी व पाने खाणा-या अळीचे नियंत्रण
पाने खाणारी अळी व लष्करी अळीमुळे एरंड, कापूस, धान, तंबाखू, भाजीपाला रोपवाटिका, कोबी, फुलकोबी, विविध कंदवर्गीय पिके, बटाटे, केळी, गहू, मका, बाजरी, ज्वारी, भुईमूग, सोयाबीन इत्यादी पिकांचे नुकसान होते. मादी पतंग पानांच्या खालच्या भागावर समूहामध्ये सुमारे २००-३०० अंडी घालते. पतंगाच्या पंख रेशीम धाग्यासारखे असल्याने नैसर्गिक परभक्षी कीटकांपासून संरक्षण तर होतेच, तर त्याचबरोबर कीटकनाशकांचा प्रभाव देखील कमी होतो. अंड्यामधून बाहेर आलेल्या अळ्या पानांचा वरील खातात. नंतर, मोठ्या अळ्या संपूर्ण पिकामध्ये पसरतात आणि इतर पिकांमध्ये देखील स्थलांतर करतात. मोठी अळ्या पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान करतात. त्या मातीमध्ये देखील जगू शकतात आणि बटाट्यांसारख्या पिकांच्या कंदांचे नुकसान करतात. भात पिकामध्ये ते समूहाच्या स्वरूपात एका शेतातून दुसर्या शेतात स्थलांतरित होऊ शकतात.
सुरवातीपासूनच काळजी घेतली नाही तर कोणतीही कीटकनाशक समाधानकारक परिणाम देऊ शकत नाहीत. याचे कोष जमिनीत राहत असल्याने एकात्मिक व्यवस्थापनेमुळे हि प्रभावीपणे नियंत्रण होणे शक्य होत नाही. प्रौढ रात्रीचे निशाचर असल्याने प्रौढांवर नियंत्रण ठेवणे देखील फार अवघड आहे. अशा किडीच्या सवयीमुळे कीटकनाशके अळीचे नियंत्रण करू शकत नाहीत. पाने खाणारी आणि लष्करी अळीच्या प्रादुर्भावाचे निरीक्षण करण्यासाठी विषबाधा बाळगण्याचे धोरण अवलंबण्याचा सल्लाही शेतकऱ्यांना देण्यात आला आहे. विष आमिष तयार करण्याची पद्धत आणि त्याचा वापर: - प्रथम, तांदूळ किंवा गव्हाचा कोंडा अंदाजे १२.५ किलो घ्या. काकवी उपलब्ध असल्यास सुमारे २.५ कि.ग्रॅ घ्यावी जर उपलब्ध नसेल तर त्याऐवजी ५०० ग्रॅम ते १ किलो गूळ वरून त्याचे चांगले मिश्रण करावे. या मिश्रणात क्लोरपायरीफॉस २० ईसी किंवा क्विनॉलफॉस २५ ईसी साधारणतः ४००-५०० मिली मिसळावे. आवश्यकता असल्यास पाणी शिंपडून, मिश्रण चांगले मिसळून घ्यावे. कृपया हातमोजे घालावे. - आता विष आमिष तयार आहे. हे आमिष संध्याकाळच्या वेळी झाडाच्या खोडाजवळ शेतात पसरते. तसेच शेताच्या बांधावर देखील पसरावे. - हे विष आमिष तयार केल्यानंतर लगेचच वापरावे. - पाने खाणारी अळी आणि लष्करी अळी विष आमिषे, गुळ किंवा काकवी (गोड पदार्थ) यांकडे आकर्षित होतात. त्यामुळे अळ्यांनी हे आमिष खाल्ल्याने त्यांचे नियंत्रण होण्यास सुरुवात होते. - जर एक-वेळेचा वापर समाधानकारक परिणाम (रिजल्ट) देत नसेल तर, एका आठवड्या नंतर पुन्हा याचा वापर करावा. - एक किंवा दोनदा विष आमिषे वापरल्यानंतर बर्याच अळीच्या संख्यांवर नियंत्रण ठेवता येईल. तसेच किडींचे कमी प्रमाण असल्यास साध्या कीटकनाशकांच्या वापराने देखील सहज नियंत्रित करता येईल. - कोणत्याही पाळीव जनावरांनी अशा प्रकारचे विष आमिषे खाऊ नये याची काळजी घ्यावी. - पक्षांनी देखील या आमिषाचे सेवन केल्यास त्यांनाही धोका होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे काळजी घेणे आवश्यक आहे. - आवश्यकतेनुसार विष आमिष तयार करून टाकाऊ घटकांची योग्य प्रकारे विल्हेवाट लावावी. संदर्भ – अॅग्रोस्टार अॅग्रोनॉमी सेंटर ऑफ एक्सिलेंस जर आपल्याला ही माहिती उपयुक्त वाटली असेल तर, फोटोखाली दिलेल्या पिवळ्या अंगठ्याच्या चिन्हावर क्लिक करा आणि खाली दिलेल्या पर्यायांच्या माध्यमातून आपल्या शेतकरी मित्रांसोबत शेअर करा!
163
0