किडींचे जीवनचक्रअॅग्रोस्टार अॅग्रोनॉमी सेंटर ऑफ एक्सीलेंस
जाणून घ्या, पिकास हानिकारक असणाऱ्या टोल किडीचे जीवनचक्र!
टोळ पिकांना कशाप्रकारे नुकसान पोहचवतात जाणून घेऊया. या टोळांचा एक लहान समूह दिवसाला सुमारे २५०० लोकांचे अन्नधान्य फस्त करू शकतो. जर एखाद्या मोठ्या समूहाने प्रादुर्भाव झाला तर तो उपासमारीसारखी परिस्थिती निर्माण करू शकतो. या टोळांच्या १० प्रजाती जगभरात आढळतात. त्या वेगवेगळ्या नावांनी परिचित आहेत. यापैकी केवळ चार प्रजाती भारतात आढळतात._x000D_ १) वाळवंटातील टोळ (स्किस्टोसेरिका ग्रीगारिया), _x000D_ २) स्थलांतरित टोळ (लोकस्टा माइग्रेटेरिया)_x000D_ ३) बॉम्बे टोळ (नोमेडेक्रिस सुसिंक्टा)_x000D_ ४) वृक्ष टोळ (अँक्रिडियम प्रजाती)_x000D_ सध्या देशात वाळवंटी टोळांचे आक्रमण दिसून येत आहे. वाळवंटी टोळांचे जीवन चक्र तीन टप्प्यात पूर्ण होते. त्यापैकी (स्किस्टोसेर्का ग्रीग्रे एफ) सर्वात विनाशकारी टोळ आहे._x000D_ अंडी अवस्था: - प्रौढ मादी छिद्रयुक्त वालुकामय जमिनित ८-१० सेंमी खोलीत छिद्र करतात, अंडाशय तीन आठवड्यांच्या अंतराने सुमारे १००० अंडी / चौ.मी. क्षेत्रामध्ये देतात. प्रजनन पावसाळ्यात होते._x000D_ हॉपर्स: - अंड्यातून बाहेर पडल्यानंतर प्रौढ टोळांना पंख नसतात त्यांना सहसा हॉपर म्हणतात. ते ५ ते ६ वेळा त्वचा सोडतात._x000D_ • प्रथम त्वचा सोडतेवेळी त्यांचा रंग पांढरा असतो परंतु १-२ तासात तो काळा होतो._x000D_ • दुसर्‍या वेळी, डोके मोठे आणि पिवळ्या रंगाचे होते._x000D_ • तिसर्‍या वेळी, दोन्ही बाजूला दोन जोड्या पंख तयार करतात._x000D_ • चौथ्या वेळी, रंग सामान्यत: काळा आणि पिवळे असतो._x000D_ • पाचव्या वेळी, त्याचा रंग काळा व चमकदार पिवळा होतो._x000D_ हॉपरचा विकास तपमानावर अवलंबून असतो. जेव्हा तापमान सुमारे ३७ डिग्री सेल्सिअस असते तेव्हा पूर्णपणे विकसित होण्यास २२ दिवस लागतात, परंतु सरासरी तापमान २२ डिग्री सेल्सियसपेक्षा कमी होते तेव्हा पूर्णपणे विकसित होण्यास ७० दिवस लागू शकतात._x000D_ प्रौढ:- प्रौढ सर्वात हानिकारक आणि लांब अंतराचा प्रवास करण्यास सक्षम असतात. एकान्त प्रौढ रात्रीच्या वेळी काही तास उडतात तर समूहात राहणारे प्रौढ दिवसांच्या प्रकाशात उडतात. वारा वेग आणि दिशा अनुकूल असल्यास प्रौढ एका दिवसात १५० किलोमीटर पर्यंत प्रवास करू शकतात._x000D_ _x000D_ टोळ नियंत्रण मोहिम संस्था: टोळांचा प्रादुर्भाव सुरू होताच कृषी अधिकारी व राज्यातील इतर भागधारकांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे. गृह मंत्रालय, संरक्षण, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, नागरी उड्डयन, संप्रेषण, विमान कंपन्या आणि कीटकनाशक उत्पादन संस्था इ. तळागाळातील आपत्कालीन परिस्थितीत आवश्यक ती मदत देण्यासाठी आवाज उठविला पाहिजे._x000D_
संदर्भ:- अ‍ॅग्रोस्टार अ‍ॅग्रोनॉमी सेंटर ऑफ एक्सीलेंन्स हि माहिती उपयुक्त वाटल्यास लाईक करून आपल्या इतर शेतकरी मित्रांना जरूर शेअर करा.
44
0
संबंधित लेख