જૈવિક ખેતીએગ્રોસ્ટાર એગ્રોનોમી સેન્ટર ઓફ એક્સિલેન્સ
ઓર્ગેનિક ખેતીમાં લીમડાના ખોળનો ઉપયોગ ફાયદાકારક
ઓર્ગેનિક ખેતીમાં, પાકને કુદરતી સંસાધનોની મદદથી સુરક્ષિત અને પોષિત કરી શકાય છે. વનસ્પતિના સંસાધનોમાં લીમડાના છોડથી મળનાર પદાર્થોનો ઉપયોગ ઓર્ગેનિક ખેતીમાં મોટા પ્રમાણમાં થાય છે. લીમડાના દાણામાંથી તૈયાર થતી લીમડાના ખોળનો ઉપયોગ ખેતરમાં મોટા પ્રમાણમાં થાય છે. મે-જૂનમાં સારી રીતે પાકેલી શુદ્ધ લીંબોળીને ભેગી કરી સારી રીતે સૂકવવામાં આવે છે. આ સાથે, લીમડાનો ખોળ કોલ્ડ પ્રેસ્ડ મેથડ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે. એક્સપેલરથી તેલ કાઢ્યા વિના તૈયાર લીમડાનો ખોળ વધુ ફાયદાકારક છે. તેમાં નાઇટ્રોજન 3-5%, ફોસ્ફરસ 1% પોટાશ 2% આ પ્રમાણમાં હોવાને કારણે, પાકના મૂળમાં ધીમે ધીમે ઉપલબ્ધ થાય છે. લીંબોળીના વિવિધ ઘટકો જમીનમાં ગયા પછી મૂળ દ્વારા શોષાય છે. આ પદ્ધતિ જમીનમાં હાજર જંતુનાશક તેમજ પાક પરના જીવાતોને નિયંત્રિત કરે છે. જમીનમાં રહેતી હાનિકારક જીવાતો જેમ કે મૂળિયા ખાતી ઈયળો, ઉધઈ સારી રીતે તેનું નિયંત્રણ થાય છે. આ ઉપરાંત, શાકભાજીના પાક પર, દાડમના પાકના મૂળિયા માટે હાનિકારક કૃમિ (નેમાટોડ્સ) પણ સારી રીતે દૂર થાય છે. લીમડાના ખોળનો ઉપયોગ કર્યા પછી પાકમાં તેના ફાયદા 3 થી 6 અઠવાડિયામાં જોવા મળે છે. લીમડાના ખોળને જમીનમાં ધીરે ધીરે કામ કરવાને કારણે 6 મહિના સુધી તેનું પરિણામ દેખાય છે.
લીમડાના ખોળનો ખેતરમાં ઉપયોગ: લીમડાના ખોળનો ઉપયોગ ગોબર અને સેન્દ્રિય ખાતર સાથે કરવો ખૂબ જ સરળ છે. રાસાયણિક ખાતરોના પાયાના ડોઝમાં પણ વપરાય છે. લીમડાના ખોળ છોડના મૂળિયા સુધી પહોંચી જાય એવી રીતે નાખવું જોઈએ. બાગાયતી પાકોમાં મૂળની નજીક ડ્રિપરની પાસે એક ખાડો બનાવી, તેમાં લીમડાનો ખોળ નાખી અને તેને માટીથી ઢાંકી દો. લીમડાનો ખોળ ખેતર તૈયાર કરતી વખતે પણ વાપરી શકાય છે અથવા ઉભા પાકમાં લીમડાનો ખોળ હાથથી ફેલાવી અથવા પૂંખીને પણ આપી શકાય છે. શાકભાજી પાકોમાં, નર્સરીમાં પાયાના ડોઝ વખતે લીમડાના ખોળનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. ઓર્ગેનિક કિટ નાશક - ઓર્ગેનિક લીમડાના ખોળ સાથે ઉપયોગ કરવો સરળ છે. ટ્રાઇકોડર્મા, સ્યુડોમોનાસ, બેસિલસ, બીવેરિયા, મેથેરીર્જિયમ, પેક્લિઓમાઇસેસ, એઝોટોબેક્ટર, પીએસબી, કેએમબી જેવા ઉપયોગી સુક્ષ્મજીવો લીમડાના અર્કને મિશ્રણ કરીને ઉપયોગ કરી શકાય છે. માત્રા: - બાગાયતી પાક: 1 કિલો થી 5 કિલો પ્રતિ વૃક્ષ પ્રતિ સીઝન શાકભાજી: પાયાના ડોઝમાં એકર દીઠ 1 થી 2 કિલો કેળા: 6 મહિના સુધી છોડ દીઠ 1 ગ્રામ શેરડીના વાવેતર સમયે તે 5 કિલો, 6 મહિના માટે 2 કિલો છે. સંદર્ભ - એગ્રોસ્ટાર એગ્રોનોમી સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ જો તમને આ માહિતી ઉપયોગી લાગી, તો ફોટા નીચે આપેલા પીળા અંગૂઠાના ચિન્હ પર ક્લિક કરો અને નીચે આપેલા વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરીને તમારા ખેડૂત મિત્રો સાથે તેને શેર કરો.
177
1
સંબંધિત લેખ