AgroStar Krishi Gyaan
Pune, Maharashtra
19 Dec 19, 10:00 AM
ગુરુ જ્ઞાનએગ્રોસ્ટાર એગ્રોનોમી સેન્ટર ઓફ એક્સિલેન્સ
ફળપાકમાં નુકસાન કરતી ફળમાખી માટે ટ્રેપ જાતે બનાવો
ફળપાક જેવા કે જામફળ, ચીકુ, કેરી વગેરે માં ફળમાખીનું નુકસાન જોવા મળે છે. ફળમાખીએ મુકેલ ઇંડા માંથી નીકળતી ઇયળ ફળમાં ઉતરી જઇ અંદરનો ગર્ભ ખાય છે. કેટલીક વાર ઉપદ્રવને લીધે કોહવારો પણ લાગે છે. ઉપદ્રવિત ફળ વિકાસ પામતા નથી અને સમય જતા જમીન ઉપર પડી જાય છે. ફળમાખીને લીધે ફળની ગુણવત્તા અને ઉત્પાદન ઉપર માઠી અસર પડે છે. ગુણવત્તા બગડવાથી બજાર ભાવ પણ સારા મળતા નથી કે વિદેશમાં નિકાસ પણ કરી શકતા નથી. ફળમાખીના નિયંત્રણ માટે વાડીમાં સ્વચ્છતા રાખવી તથા કોહવાઇ ગયેલા અને ખરી પડેલા ફળો ભેગા કરી તેનો નાશ કરવો. વાડીમાં અવારનવાર ઊંડી ખેડ કરવી. બજારમાં ઉપલબ્ધ મિથાઇલ યુજીનોલના પ્લાયવુડ યુક્ત (૨”x ૨”) ટ્રેપ્સ પ્રતિ હેક્ટરે ૧૬ ની સંખ્યામાં સરખા અતંરે ઝાડની ડાળીએ લટકાવવા.
ટ્રેપ્સ જાતે બનાવો: • મિથાઇલ યુજીનોલ ૨૦ મિલિ + ડાયક્લોરોવોસ ૭૬% ઇસી અથવા ક્વિનાલફોસ ૨૫% ઇસી ૨ થી ૩ ટીપા + ૧ લિટર પાણીના દ્રાવણમાં વાદળીનો ટુકડો જબોળી બે બાજુ ૨.૫ સે.મી. વ્યાસ ધરાવતા કાણાંવાળી બરણીમાં મુકી ટ્રેપ બનાવવું. • આવા ૧૬ ટ્રેપ્સ પ્રતિ હેક્ટરે જમીનથી ૧.૫ મીટરની ઊચાઇએ લટકાવવા. • આ ટ્રેપમાં મિથાઇલ યુજીનોલને બદલે કાળી તુલસીના પાનનો રસ (એક લિટર પાણીમાં ૫૦૦ ગ્રામ કાળી તુલસીના પાન ઉમેરી તેને ગ્રાઇન્ડની મદદથી રસ બનાવી શકાય) પણ વાપરી શકાય. • આ પ્રમાણે ગોઠવેલ ટ્રેપમાંથી દર ૨ થી ૩ દિવસે પકડાયેલ અને મરી ગયેલ માખીઓનો નિકાલ કરી તેમાં ફરીથી દવા મુકવી. • વાડીની ચારે તરફ કાળી તુલસીનું વાવેતર કરવું અને તેના ઉપર ડાયક્લોરોવોસ ૭૬% ઇસી ૧૦ મિલિ અથવા ક્વિનાલફોસ ૨૫% ઇસી ૨૦ મિલિ પ્રતિ ૧૦ લિટર પાણીમાં ભેળવી છંટકાવ કરવો. • ફળમાખીની પ્રલોભિકા બનાવીને પણ છાંટી શકાય. આ માટે એક ડોલમાં ૧૦ લીટર પાણી લઇ તેમાં ૫૦૦ ગ્રામ ગોળ ઓગાળવો અથવા પ્રોટીન હાઇડ્રોલાઇસેટ ૩૦૦ ગ્રામ ઉમેરવું અને થોડો સમય પડી રહેવા દેવું. આ તૈયાર થયેલ દ્રાવણમાં ડાયક્લોરોવોસ ૭૬% ઇસી ૧૦ મિલિ અથવા ક્વિનાલફોસ ૨૫% ઇસી ૨૦ મિલિ ઉમેરી લાકડીની મદદથી બરાબર હલાવવું. આ દ્રાવણને મોટા ફોરે શેઢા-પાળા પરના ઘાસ અને ઝાડ ઊપર સાંજના સમયે છંટકાવ કરવો. ફળ લખોટી જેવડા થાય ત્યારથી ૧૫ દિવસના અંતરે બે થી ત્રણ છંટકાવ કરવા. સંદર્ભ: એગ્રોસ્ટાર એગ્રોનોમી સેન્ટર ઓફ એક્સીલેન્સ જો તમને આ માહિતી ઉપયોગી લાગી, તો ફોટા નીચે આપેલા પીળા અંગૂઠાના ચિન્હ પર ક્લિક કરો અને નીચે આપેલા વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરીને તમારા ખેડૂત મિત્રો સાથે તેને શેર કરો.
150
6